پمپ انسولین
پمپ انسولین:
شاید بتوان گفت پمپ انسولين های جدید که به صورت
مداوم قند خون را پایش کرده و به پمپ پیغام ترشح
انسولین می دهند معادل يك لوزالمعده
مصنوعي است كه بيمار را ازکنترل سطح قندخون خود کاملا"
بي نياز كند.
در واقع پمپ هاي انسولين، سیستم های كامپيوتری كوچكي به
اندازه يك گوشي تلفن همراه هستند كه انسولين را به بدن ميرسانند.
زندگی با پمپ انسولین بسیار ساده و همراه با آسودگی است.
پمپ انسولین میتواند به سادگی بر روی بدن قرار گیرد
مثلاً روی کمربند یا در جیب.
اجزاء پمپ انسولین:
پمپ انسولین دارای یک ست تزریق است که سوزن
آن در زیر جلد قرار گرفته و بطور مداوم و منظم دوزهای
انسولین آنالوگ سریع الاثریا انسولین رگولار را تزریق میکند.
قبل از صرف هر وعده غذایی خاص یا فعالیت خاص کافیست کلید مربوطه آن
غذای خاص یا فعالیت بدنی را جهت دریافت دوز مناسب انسولین انتخاب کنید.
لذا با مصرف پمپ فرد نیازی به تجویز چندین تزریق در روز نداشته
و زندگی ساده تر و انعطاف پذیر تری خواهد داشت.
پمپ انسولین در انتخاب غذای مورد علاقه شما، به شما کمک می کند.
پمپ انسولین به شما اجازه میدهد تا غذا و فعالیت خود را به سادگی
انتخاب کرده و از تزریق مکرر انسولین بی نیاز باشید.
امروزه تعداد بیشتری از افراد مبتلا به دیابت نیازمند به انسولین
با استفاده از پمپ انسولین زندگی راحت تر و قند های کنترل شده دارند.
مشخصات پمپ انسولین:
پمپ داراي يك سرنگ سه ميليتري است كه از طريق يك لوله پلاستيكي بلند و
نازك به دستگاه وصل شده است.
سوزن از طریق یک ست مخصوص در داخل بافت زير جلدي
(معمولاً بر روي شكم) قرار گرفته و
توسط چسب يا پانسمان شفاف ثابت
مي شود.
در دستگاه های جدید سوزن در آورده میشود و فقط كاتتر
نرم در محل باقي میماند.
پمپ در جاهای مختلفی می تواند قرار گیرد.
داخل جيب بيمار و يا روي كمربند بسته شود.
پمپ دارای یک مخزن انسولین است که بعد از خالي شدن
بايد دوباره آن را پر كرد.
انسولين سريع الاثر از طریق یک ست به داخل
مخزن پمپ ریخته می شود.
پمپ می تواند این انسولین را هم به طور پيوسته و دائمی
و با يك سرعت ثابت به خون وارد کند و هم می تواند
به صورت پیک زدن با هر وعده غذا انسولین را به بدن تزريق کند.
پمپ مي تواند متناسب نیاز فرد در شرائط مختلف تنظیم شود
و به آساني مقدار انسولين لازم را به بدن وارد کند.
البته بيماران باید قندخونشان را در روز به دفعات مكرر و بيش تر
چک کنند.
پمپ، انسولين، انسولین را به دو شکل تزریق می کند:
1)انسولین پايه
2)انسولین بولوس براي كنترل قند پس از صرف غذا
3)دوز اصلاحي يا دوز تكميلي
انسولین پایه با ترشح مداوم خود سطح قندخون را
در فاصله بين وعده هاي غذايي و در طي شب تنظيم مي كند.
زمانی که بیمار غذا می خورد با فشردن کلیدهای مخصوص
پمپ را فعال ميسازد تا يك دوز اضافي بنام دوز بولوس دریافت شود.
و اگر قندخون بيمار قبل از غذا خوردن بالا بماند بیمار ميتواند
يك دوز اصلاحي يا تكميلي انسولين نیز دريافت كند.
نحوه تنظیم پمپ:
1) ابتدا مقدار انسولين کل مورد نياز روزانه را جمع می کنیم
از این میزان حدود 50% برای بولوس و 50% را برای پایه
در نظر می گیریم.
ISF=Insulin Sensitive Factor
ISF از تقسیم عدد 1800 بر مجموع کل دوز انسولین
برای انسولین آنالوگ و برای انسولین های سنتی از تقسیم
عدد 1700 بر مجموع کل دوز انسولین محاسبه می گردد.
Carb Ratio:
کربو هیدرات ریشیو از تقسیم عدد 500 بر مجموع
کل دوز انسولینبرای انسولین آنالوگ و
برای انسولین های سنتی از تقسیم عدد 450 بر
مجموع کل دوز انسولین محاسبه می گردد.
عددی که به دست می آید به این مفهوم است که
مقدار كربوهيدراتي كه توسط يك واحد انسولين
پوشش داده مي شود (برحسب گرم) چقدر است.
مثلا" Carb Ratio معادل 7 یعنی هر یک واحد انسولین
7 گرم کربوهیدرات را پوشش می دهد.
نحوه تعیین سرعت انفوزیون انسولین:
براي محاسبه سرعت تزريق انسولين در ساعت،
جهت انسولین پایه مقدار انسولين پايه اي را كه محاسبه
شده است را به 24 تقسيم كنيد.
مزایای پمپ:
1) زندگی انعطاف پذيرتر
2) اصلاح كيفيت زندگي بيمار
3) کاهش افت شديد قندخون و افزایش آن
و کاهش variability در سطوح قند
4) اصلاح HbA1c
مشكلات پمپ انسولین:
1) باید بدانیم که پمپ انسولين براي هر كسي مناسب نيست.
پمپ برای بیمارانی خوب است که مرتبا" قند خون خود را چک می کنند
و آگاهی و سواد لازم آن را دارند.
2) هزینه بالاتر
3) مزاحمت خود دستگاه برای بعضی بیماران
4) امکان پرخوری فرد و افزایش وزن هم دارد
چون فرد آزادانه می تواند غذا بخورد.
نکته: در پمپ های جدید خطرات قدیمی نظیر
قطع انسولین و DKA به جهت حساس بودن پمپ ها به قطع انسولین
تا حدود زیادی مرتفع شده است.
ضمنا" در صورتی که کاتتر هر 3-5 روز تعویض شود
خطر عفونت بسیار اندک است.
منبع:
نویسنده و گردآوری:
دکتر علیرضا عارف زاده
فوق تخصص غدد
متخصص غدد
فوق تخصص غدد در تهران
متخصص غدد در تهران
دکتر فوق تخصص غدد
دکتر غدد
